ЕҢБЕК АДАМЫ – ЕЛ ЭКОНОМИКАСЫНЫҢ ТІРЕГІ

Қоғамның дамуы мен мемлекеттің өркендеуі ең алдымен еңбек адамдарының маңдай теріне байланысты. Кез келген өндіріс орны, құрылыс алаңы, мектеп, аурухана немесе ауыл шаруашылығы саласы өз ісіне адал, кәсібін жетік меңгерген азаматтардың арқасында алға басады. Сондықтан еңбек адамына деген құрмет – бұл тек бір мамандық иесіне көрсетілген құрмет емес, ол елдің болашағына, тұрақтылығына және экономикалық дамуына деген құрмет.

Қазіргі таңда Қазақстанда еңбекке қабілетті азаматтарды жұмыспен қамту, жаңа жұмыс орындарын ашу және еңбек нарығын заман талабына бейімдеу мемлекеттік саясаттың маңызды бағыттарының бірі болып отыр. Себебі халықтың тұрақты жұмыспен қамтылуы – әлеуметтік әл-ауқаттың басты кепілі. Тұрақты табыс тапқан адам өз отбасын қамтамасыз етіп қана қоймай, ел экономикасының дамуына да үлес қосады. Ол салық төлейді, кәсіп ашады, жаңа бастамаларға қолдау көрсетеді және қоғамның белсенді мүшесіне айналады.

Соңғы жылдары еңбек нарығы айтарлықтай өзгеріске ұшырады. Цифрландыру, автоматтандыру және жаңа технологиялардың дамуы көптеген жаңа мамандықтардың пайда болуына ықпал етті. Бір кездері сұранысқа ие болған кейбір кәсіптердің орнына жаңа бағыттар келіп жатыр. Сондықтан бүгінгі еңбек адамы тек өз кәсібін меңгеріп қана қоймай, үздіксіз білім алып, жаңа дағдыларды игеруге дайын болуы тиіс. Бұл – уақыт талабы.

Әсіресе техникалық мамандықтарға деген сұраныс артып келеді. Инженерлер, дәнекерлеушілер, құрылысшылар, электриктер, механиктер, агрономдар мен ІТ мамандары ел экономикасының негізгі қозғаушы күшіне айналып отыр. Өкінішке қарай, қоғамда әлі күнге дейін кейбір жұмысшы мамандықтарына деген көзқарас толық өзгерген жоқ. Алайда дамыған мемлекеттердің тәжірибесі көрсеткендей, өндірістің табысты болуы дәл осы еңбек адамдарымен тығыз байланысты.

Жастар арасында жұмысшы мамандықтарының беделін арттыру да маңызды міндеттердің бірі. Әрбір жас жоғары оқу орнына түсуге ғана ұмтылмай, өзінің қабілетіне қарай кәсіптік білім алып, сұранысқа ие мамандықтарды игерсе, еңбек нарығындағы теңгерім сақталады. Білікті жұмысшы әрдайым жоғары бағаланады және оның еңбегі лайықты жалақымен өлшенуі тиіс.

Жұмыспен қамту мәселесінде кәсіпкерліктің рөлі де ерекше. Шағын және орта бизнес жаңа жұмыс орындарын ашудың негізгі көзі саналады. Мемлекет кәсіп бастаймын деген азаматтарға түрлі бағдарламалар арқылы гранттар, жеңілдетілген несиелер мен оқыту курстарын ұсынып келеді. Осындай мүмкіндіктерді тиімді пайдалану арқылы мыңдаған адам өз кәсібін ашып, өзгелерді де жұмыспен қамтып отыр. Бұл – еңбек нарығын дамытудағы маңызды қадамдардың бірі.

Сонымен қатар еңбек қатынастарының қауіпсіздігі мен әділдігі де назардан тыс қалмауы керек. Қызметкердің құқығы қорғалған, еңбекақысы уақытында төленетін, еңбек жағдайы қауіпсіз жұмыс орны ғана тұрақты нәтижеге жеткізеді. Еңбек адамы өзін бағалайтын қоғамда ғана бар күш-жігерін салып жұмыс істейді. Сондықтан жұмыс беруші мен қызметкер арасындағы өзара сенім мен жауапкершілік еңбек өнімділігінің артуына ықпал етеді.

Ауылдық жерлерде жұмыспен қамту мәселесі де өзекті болып қала береді. Ауыл шаруашылығы, қайта өңдеу өндірісі, кооперативтер құру және ауыл кәсіпкерлігін дамыту арқылы көптеген тұрғындарды тұрақты жұмыспен қамтамасыз етуге болады. Ауылда еңбек еткен азаматтың еңбегі де қаладағы маманның еңбегінен кем бағаланбауы тиіс. Өйткені елдің азық-түлік қауіпсіздігі де сол еңбек адамдарының қолында.

Еңбек – тек табыс табудың құралы ғана емес, адамның қоғамдағы орнын айқындайтын құндылық. Өз ісін сүйетін, жауапкершілікпен еңбек ететін азамат қай салада жүрсе де елдің дамуына үлес қосады. Сондықтан еңбек адамын дәріптеу, оның беделін көтеру және жастарды адал еңбекке баулу – барша қоғамның ортақ міндеті.

Қазақстанның болашағы – білімді, білікті және еңбекқор азаматтардың қолында. Еңбекке құрмет артқан қоғам ғана тұрақты дамуға қол жеткізеді. Ал жұмыспен қамтуға бағытталған тиімді саясат пен еңбек адамының мәртебесін көтеру елдің әлеуметтік тұрақтылығы мен экономикалық қуатының берік негізіне айналады.

Қазақ үні