"ҚАЗАҚ ҮНІ" - ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҮЗДІК ИНТЕРНЕТ САЙТ БАЙҚАУЫНЫҢ ЖЕҢІМПАЗЫ!!!

Мемлекеттік тіл пайдаланбағасын жақсы жұмысқа қазақ тілділер алынбайды – Жұлдызай ФОРТ

Бір күні дүкенге барсам, қазақ сатушы маған қайта – қайта орысша жауап берді. Сонда ол орысша акцентпен қате сөйлеп тұр. Сосын менің « Қазақша сөйлеңізші!» деген өтінішіме: «Мы все здесь по – русски говорим» – деді. Мен мына сатушы оралмандарға да осылай қызмет көрсетсе, олар қиналады- ау деп, орысша: « Ну, Вы все равно говорите по-русски с акцентом, с ошибками – не проще ли ответить мне по-казахски, ведь я же обращаюсь к Вам на нем?» – дегенде ғана қазақшаға көшті.

Ондай жағдайлар көп кездескен соң, мен кезінде ауылдан келіп, орысша білмей қиналған қазақтарға орыс тілін менгерген әжептәуір жетістәк екенін, оны мақтан тұтатынын түсіндім. Кезінде бүгінгі мәңгүрттердің ата – аналарына да сол орысшаға қол жеткендері мәртебе болып, балаларын қазақ тілі керек емес деп үйретпеген. Ал көбінесе мәңгүрттердің жалғыз жетістіктері сол орыс тілі ғана – сосын олар одан айырылғысы келмей, қазақ тілінің дамуына кедергі жасап жатыр. Өкініштісі, кейбір қазақ тілділердің тіл жанашырларына қарсы шығып, олардың істерін жоққа шығарғысы келеді – ол көрермаушылық қой.

Мысалы, бүгін бір оқырман былай деп жазыпты: «Мен кеше бір тіл жанашырымен қырқысып қалдым. Өзі қазақша да дұрыс білмейді, әшейін видео жасап танымал болып, ұпай жинап жүр!» Мен ол жанжал іздеп жүргенін түсініп, комментін жауап қатпай, өшіре салдым. Былай қарасаңыз, расында қазақ тілін қорғап жүрген Руза, Ботагөз апайлар да, өзім де орыс мектептерін тамамдадық. Әрине, біз ана тілімізді қазақша мектеп бітіргендердің деңгейіндей білмейміз. Ол енді мүмкін емес – өйткені, ол үшін тағы 15 жылдай қазақша оқу керек. ФБ –да менің кейбір достарым қазақша тіпті білмейді – бірақ балаларын қазақ мектепке беріп, тіліміздің болашағына алаңдаушылық білдіріп жүр.

Ал жоғарыда атап кеткен қазақ тілділеріміз қазақты сөгуге ғана батыл, шовинисттерге, видео жасау түгілі, қазақша сөйлеуге қорқады. Бұның бәрі құлдық сананың белгілері: билік қазақшаны менсізбегеннен кейін, кейбір қазақтар орысша сөйлесе бір саты биіктеп «городской» боламын деп ойлайды. Осыны біз тек билікті қазақша сөйлеуге мәжбүрлеу арқасында жеңе аламыз. Қазақ тілі көп қолданылса, қарақөздерге жұмыс орындары көбейеді, қазақ тілінің қарсыластары елден көшеді. Сонда пәтерлердің, сатылатын бизнестердің бағалары төмендеп, қазақтар қалаға көшіп, кәсіпкерлікпен айналусыға оңайырақ болады.

Қазақ тілі пайдаланбағаннан кейін шетелдік, газ, мұнай компанияларындағы кем дегенде жалақысы 1500 – 2000 $ болатын жылы жерлерге қазақтарды алмай отыр емес пе. Ондай орындар аз емес, мен білемін. Ал біздің қаншама оқыған, ақылды, бірнеше тіл білетін жастарымыз официант болып жұмыс істеп, соған да қуанып жүр. Бұл барып тұрған әділетсіздік қой. Сол үшін әр қазақ жүрген жерінде қызметті қазақша көрсетуді талап ету керек. Соның арқасында біз ана тілімізге деген сұраныс тудырып, қарақөздерге жұмысқа орналасуына септігін тигіземіз.

Әрине, бірінші кезекте орысшыл биліктен мемлекеттік тілді қолдануды талап ету керек. Сонда бізді басқа ұлттар сыйлап, қазақтың әлемде беделі көтеріліп, ұлттық намыс, өзін- өзі жоғары бағалау, сенімділік пайда болар еді.

Жұлдызай ФОРТ,

Фейсбук парақшасынан





13 пікір жазылған

Пікір жазу
  1. калбит 5 Қаңтар, 2018, 16:11

    кому нужен твои казахскии ауылга барып кои бак вот твое место .казахстан русскии мир русскии 1 и сорт

    Жауап жазу
  2. Қолқоюсыз 5 Қаңтар, 2018, 16:27

    Ауызыңды жап! Арабшасы- Калб, қазақшасы- ит!өзіңді білсең арласпа?

    Жауап жазу
  3. әділбек 5 Қаңтар, 2018, 22:36

    бұл ұлттың емес ұрысұлтан басқарған қорқау биліктің кінәсі. қазір қазақ 70-пайыз болса да қырғыз президентіне орыса сөйле деген құлға не дауа. маған десе бір ғасыр билесе де құл күйінде қалады. ол бейбарыстай тақты тартып алған жоқ елдің ең соңында к…н теуіп одақтан әзер шығарған енді көсем болғансып жүр құлақ кесті құл.

    Жауап жазу
  4. С 6 Қаңтар, 2018, 17:01

    Астанада жүріп, қай жерге барсаң да қазақтардың маған орысша сөйлейтіндеріне есекрту жасап шаршадым. Мен орысқа ұқсаймын ба деген сұрағымнан кейін біреулері қазақшаға ауысады, ал кейбіреулері өздерінше менімен ерегіскен болып орысшаларын ары қарай жалғыстырады….Тағы бір байқағаным, кішкентай балалармен кетіп бара жатқан ата-аналардың онауының ары кетсе екеуінің ғана өз балаларымен сөзі қазақша. Өз тілінде бір бірімізбен қазақша сөйлеспесек біз нағыз мәңгүрт халық есеспіз бе?

    Жауап жазу
  5. Бек 6 Қаңтар, 2018, 18:02

    Елді Щибөрі басқарғасын Елдің Арыстаныда Щибөріге аиналадыда Кремльге қарап ұлыпотрса Басшысы қосшлары қаида кетеді

    Жауап жазу
  6. ҚАЗАҚ 6 Қаңтар, 2018, 19:27

    ЕЛБАСЫ ТАЛАП ҚОИМАСА ЕШ НӘРСЕ ӨЗГЕРМЕИДІ.ҚАЗАҚШАҒА ӨТУ ЖОК.

    Жауап жазу
  7. Жебе 6 Қаңтар, 2018, 23:40

    Аюга харiп уйреткен таяк дегендi естен шыгарган гой сорлылар. Казiргi байсымактардын ул кыздары мен соларга елiктегiш сол байсымактардын тупли жалагыш жандай шаптарынын ул кыздарынын тен жартысы нашакорлар мен тарбиесiз жугенсiз кеткен урпактар сол урпактары министрлiктерде отыр сол кызметкерсымактардын кессiрiнен осындай куйге жеттiк. Сенбесенiз барып министрлiктердi барып корсенiз болады. Солардын кейбiрi министр не орынбасары.

    Жауап жазу
  8. баке 8 Қаңтар, 2018, 10:14

    Орысшыл билік құрымай, қазақ тілінің жолы болмайды.

    Жауап жазу
  9. бакен 8 Қаңтар, 2018, 10:14

    Орысшыл билік құрымай, қазақ тілінің жолы болмайды.

    Жауап жазу
  10. Косоглазый орыс 8 Қаңтар, 2018, 15:29

    Әй дүрыс айтасын Бакен. Ал қорқақ, көтті қысып жүрген елде орысшыл билік мәңгі билік болады.

    Жауап жазу
  11. Назарбай 9 Қаңтар, 2018, 16:39

    тек орысша біліп мақтанып өздерін үстем көргендерге күлкім келеді. Бірден 4 тілде сайрасақта тып-тыныш өз ана тілімізде сөйлеп. Тіпті 5 тіл білетін достарым да бар. Меніңше бұлар тек орысқұл мəңгүрт қана емес сонымен қатар көкжиегі тар надан-ау шамасы

    Жауап жазу
  12. sem 12 Қаңтар, 2018, 12:10

    Осылай жүре береміз бе? Әрекет істеу керек !!! Өз еліңде өгейсіп жүрген дұрыс емес! ҰБТ- да Білім гранттары неге 50 де 50 бөлінеді? Іс-қағаздары неге орысша ғана жүреді? Бізді неге орыстілді мәңгүрттер немесе басқа ұлттар басқарады?

    Жауап жазу

Пікір жазу

Сіз не дейсіз?
*