Валюта бағамы USD : 340.11 | EUR : 407.93 | CNY : 51.61

"ҚАЗАҚ ҮНІ" - ҚАЗАҚСТАНДАҒЫ ҮЗДІК ИНТЕРНЕТ САЙТ БАЙҚАУЫНЫҢ ЖЕҢІМПАЗЫ!!!

КЕРЕК КЕҢЕС: Қазақтың жаңа алфавиті бойынша бірыңғай стандарттар қандай?

Бүгін Парламенттік тыңдауда ұсынылған қазақ тілінің жаңа әліпби жобасы «бір әріп – бір дыбыс», «бір әріп – екі дыбыс» және «бір дыбыс» принципіне негізделген.  25 таңбалы алфавиттен бөлек 8 диграф бар, деп хабарлайды ҚазАқпарат.

Жаңа нұсқада «ә» дыбысы «ae» диграфымен берілсе, «ө» – «oe», «ү» – «ue» деп таңбаланды. Мәселен, «әлем» – «aelem», «өркен» – «oerken», «үкімет» – «uekimet» болмақ.

Zhanga aelipbj zhobasy: Қазақтың жаңа алфавиті бойынша бірыңғай стандарттар қандай?

«Мұндағы айрықша тұрған дыбыс – «ң». Ол қазақ тіліне тән дыбыс, басқа тілдерде де бар. Біз оны «ng» диграфымен бердік. Осындай диграфпен беру ағылшын тілінде де кездеседі. Оны қабылдау да оңай болады», – деп атап көрсетті Тілешов.

Бұдан бөлек, «ғ» – «gh», «ч» – «ch», «ш» – «sh» және «ж» – «zh» болып белгіленеді.  Ал «ц», «в», «ф» сияқты қазақ тілінің дыбыстық жүйесінде жоқ дыбыстарды мүлдем алып тастау туралы ұсыныс болған.

Zhanga aelipbj zhobasy: Қазақтың жаңа алфавиті бойынша бірыңғай стандарттар қандай?

«Тура осындай мәселе 1920 жылдары әліпби тақырыбы көтерілгенде айтылған болатын. Жат дыбыстарды кіргіземіз бе, жоқ па, осы мәселе қаралды. Аxмет Байтұрсынұлының әліпбиге қатысты еңбектерін мұқият оқысақ, біз Алаш зиялыларының кейбір кірме дыбыстардың қазақ әліпбиінен орын алуын жақтағанын да көреміз. Мысалы, білімпаздар сьезінде Аxмет Байтұрсынұлы қазақ тілінің сақталуына аз да болса ақысы бар «һ» дыбысы жайында айтқан болатын. Өйткені «һ» дыбысымен айтылатын қазақтың өз тілінде аз да болса сөздер бар дейді. Яғни, Аxаң бастаған зиялылар егер сөздік қорымызда олардың орныққан белгілі бір сөздік қоры болса, ондай дыбысты сақтау қажет деп санайды. Біз де осы принципке келісіп отырмыз. Сондықтан жаңа әліпби нұсқасында осындай дыбыстарға орын бердік», – деп атап көрсетті Тілешов.





26 пікір жазылған

Пікір жазу
  1. Қолқоюсыз 11 Қыркүйек, 2017, 20:42

    Откенымызды умыттырып, болашакка балта шаптындарма ? Жаксысындар.Быр создан айтканда Хамелеонсындар.

    Жауап жазу
  2. Серик 11 Қыркүйек, 2017, 20:51

    H жане I ариптери еки дыбыстан билдиреди екен, кай кезде кандай дыбыс болатынын калай аныктаймыз

    Жауап жазу
    • Ханзада 12 Қыркүйек, 2017, 11:36

      Бұл мәселе әлі де болса тереңірек қаралып, талқыға түседі. Және оны да қоғам арасында түсіндіреді деген ойдамын.

      Жауап жазу
  3. Қолқоюсыз 11 Қыркүйек, 2017, 21:24

    Сауатсыз надан боламыз.

    Жауап жазу
  4. Айнаш 11 Қыркүйек, 2017, 23:06

    Ү әрпі қайда сонда

    Жауап жазу
    • Қолқоюсыз 12 Қыркүйек, 2017, 00:23

      Айнаш, әйел заты болсаң да кішкене сабыр сақтап, көзіңді кеңірек ашып, материалды толық оқып, көңіліңе түй! Жазылып тұр ғой, «ү» – «ue» деп таңбаланды.

      Жауап жазу
      • Жанашыр 14 Қыркүйек, 2017, 10:57

        ееееееееееее ҮЕ деп оқыйды екенбіз ғой. Мақу боламыз деші тасадағ қазақ.

        Жауап жазу
  5. Қолқоюсыз 12 Қыркүйек, 2017, 05:35

    жалпы латынша деген – лапша ғой

    Жауап жазу
    • Қолқоюсыз 12 Қыркүйек, 2017, 07:04

      Қазына-қазына ақша алудың жіңішке-жуанды,соқтықпалы,бұралаң жолдары ғой.ел түсініп болғанша,ақша кетті,қу кетті.
      келесі бір қу келеді,аппастың орнын жаппас басып.

      Жауап жазу
    • Айбану 12 Қыркүйек, 2017, 11:37

      Неге олай дедіңіз? Қазір көптеген дамыған елдердің өзі латын қаріпіне көшкен.

      Жауап жазу
  6. Бақытжан 12 Қыркүйек, 2017, 10:49

    Кемшілігі қолданылуы өте аз ц,ф,х,һ әріптеріне жеке таңба беріліүі, соларды жійі қолданылатын ғ,ш,ж тб әріптеріне берсе
    жақсы болар еді.
    Негізі ноқатқа қарағанда қас әріппен берілгені дұрыс, себебі егер жазылыуы қыйындаса жоғарғыдағы криллицаға ұқсаған сауатсыз жазбалар көбейеді. Нағыз сөздің бұзылыуы содан басталады.

    Жауап жазу
    • Раушан 12 Қыркүйек, 2017, 11:39

      Иа, арнайы белгі қойылса шатасу көп болатын секілді. Бұл ұсынылып отырған нұсқа да дұрыс шығар.

      Жауап жазу
  7. Роман 12 Қыркүйек, 2017, 10:59

    Латын әріптеріне тек қазақ тілі өтіп, Қазақстанда барлық мелмекеттік органдарда негізгі жұмыс тілі болып отырған орыс тілі кириллицада қала берсе, бұл қадам ҚАЗАҚ ТІЛІНІҢ БОЛАШАҒЫНА АРНАЙЫ ҚҰРЫЛҒАН ҚАҚПАН, ҚАЗЫЛҒАН ОР деп ойлаймын..қазақ тілінен өздерің ақ безіп кетерсіңдер бұлай болса. Орыс тілі де латынға өтпей, шаруа бітпейді, бұл аксиома

    Жауап жазу
  8. Айжан 12 Қыркүйек, 2017, 11:09

    Тусінбедік ә,ө,ү,ң,і әріптері қайда ???

    Жауап жазу
  9. Роман 12 Қыркүйек, 2017, 11:20

    Латиница коснется только тех предметов, которые будут преподаваться на казахском языке, сообщил вице-министр образования и науки РК Асхат Аймагамбетов.

    «Важно отметить, что кириллица останется в преподавании предметов на русском языке, в школах с русским языком обучения все предметы, за исключением казахского языка, английского, будут вестись с использованием кириллической графики. Латиница коснется только казахского языка и всех тех предметов, которые будут преподаваться на казахском языке», — сказал А.Аймагамбетов в понедельник в ходе парламентских слушаний в мажилисе «О вопросах введения единого стандарта алфавита государственного языка на латинской графике», отвечая на соответствующий вопрос депутатов мажилиса.

    Жауап жазу
  10. Сəрсенбай. 12 Қыркүйек, 2017, 12:23

    Ұ-мен У-əріпі латынша U-болады дейсіз. Сонда Ұлы Қазақ- Ұлы Абай Улы Қазақ- Улы Абай деп те оқылама?

    Жауап жазу
    • Шарапат 12 Қыркүйек, 2017, 15:14

      Кеткен кемшін тұстары әлі де болса олықтырылады. Ол дауласатын жағдай емес қой.

      Жауап жазу
    • Қолқоюсыз 14 Қыркүйек, 2017, 11:11

      Улы министр,улы басшы,улы адамның туяғы,уул туды,ултарақ,ултабан,ултабар,улығып қысыр іздеп,урма,ур,уры-қары,урлық,урық,уқ,уқпа,упай,ұдай емес уудай.

      Жауап жазу
  11. Қолқоюсыз 12 Қыркүйек, 2017, 12:55

    Мемыскагаздар кириллицамен журеды латын казаккагана катысты ултаралык тыл де жумыс ыстеуы кереккой.

    Жауап жазу
  12. Пікір 13 Қыркүйек, 2017, 03:37

    Пікір
    Жаңа үлгідегі қателік: J – й емес – ы болу керек ал -у керісінше ы емес -й болу керек яғни орындарын ауыстыру керек сол кезде мысалы Айгерім деген сөз Ajgerim емес Aygerim болады дұрысы сол. Ал W шынымен де қораш көрінеді У болуға сондықтан У әріпін U түрінде қалдыру керек.

    Жауап жазу
    • Қолқоюсыз 14 Қыркүйек, 2017, 11:15

      ул туған улы қазақ болама,удайы улуп жел урлеп.улы қызметің қуутты болсын.

      Жауап жазу
  13. Сәбит Бексейітов 20 Қыркүйек, 2017, 15:45

    Ult birligi (Ұлт бірлігі) деген сөз тіркесін орыстар бұрынғысынша Улт бирлиги деп, ал ағылшындар оқи қалса Улт байрлайгай деп оқиды, өйткені олар i-ні «ай» деп оқиды ғой…

    Жауап жазу

Пікір жазу

Сіз не дейсіз?
*